Lengas regionalas

Aprèp l’audicion al Parlament europèu dijòus 1èr de junh a Brussèlas sus la discriminacion lingüistica, los representants d’ELEN (European Language Equality Network), lo Breton Tangi Louarn e l’Occitan Alexis Quentin intervenguèron diluns al Conselh economic, social e cultural de las Nacions Unidas al Palais de las Nacions de Genèva, per evocar las questions de discriminacion dels locutors de lengas regionalas en França dins los domènis de l’educacion, dels mèdias e de la vida publica. « Avèm rampelat que segon la Comission europèa contra lo racisme e l’intolerància (ECRI), França aviá una lacuna de las grèvas per çò qu’es de la discriminacion lingüistica », explica Tangi Louarn.

« Dos expèrts independents del Comitat, d’Espanha e de Colombia, interpelèron directament l’importanta delegacion francèsa sus aquestas questions, contunha lo president de Kevre Breizh. L’expèrt espanhòl s’estonèt de la pausicion de França que, per ela, la modificacion constitucionala que fa de las lengas regionalas un patrimòni de França balha pas cap de drech ni mai cap de libertat que son garantits per la Constitucion.  S’interroguèt tanben  sus la lectura restrictiva dels dreches que fa França de la Carta europèa de las lengas regionalas o minoritàrias. Joslinhèt enfin lo rapòrt de  l’ECRI que constata la caréncia de França per çò que concernís la discriminacion lingüistica e demandèt lo vejaire de la delegacion francèsa sul biais de comolar aquesta lacuna… ».

Revirada de l’article publicat le 07 juin 2016 © Le Télégrammehttp://www.letelegramme.fr/bretagne/langues-regionales-la-france-interpellee-a-geneve

La delegacion francèsa presentarà sas responsas lo dimars 7 de junh al matin.

……………………………………………………………………………………………………………..

Refòrma dels collègis : aqueles que se batan per las lengas regionalas

Lo decret e l’arrestat relatius a l’organizacion dels ensenhaments al collègi foguèron publicats al Journal officiel del 20 de mai de 2015. Una refòrma aplicabla a la dintrada de 2013 que vegèt la mobilizacion dels defensors de las lengas regionalas e lo revirament del govèrn sus d’unes ponches. I aguèt un recors davant lo Conselh d’Estat de d’accions prèp lo ministèri de l’Educacion Nacionala. Ont ne sèm ?

Le Conselh d’Estat se prononcièt lo 1èr de junh de 2016

Mantuns recors de la part de mantunas associacions o personas privadas foguèron depausats davant lo Conselh d’Estat. Demandavan l’anullacion d’aquesta reforma per las lengas regionalas e ancianas. Lo primièr de junh passat, aqueste jutge administratiu suprèm se prononcièt sus aquestas accions. Seguiguèt las conclusions del raportaire public.  Dins un comunicat, lo collectiu Los mespresats -al nom del qual aviá agit lo professor d’occitan Martial Peyrouny- pensa que tot es pas negatiu dins aquesta decision. Lo Conselh d’Estat confirma que las convencions Estat-Region contunhan d’existir e de fixar d’unas causas. Dins las acadèmias ont existisson (notadament aquelas de Tolosa e Bordèu entre las mai favorablas), aquestas convencions permetrián d’evitar una dintrada catastrofica per l’ensenhament de las lengas regionalas en setembre de 2016. Per las autras…

Photo : Facebook de Martial Peyrouny

fòto : Cécile Hautefeuille Facebook de Martial Peyrouny

De mai, lo quite Conselh d’Estat anulla (per un motiu de procedura) una partida del decret sus la durada minimum de las pausas meridianas al collègi e sus la durada maximala d’ensenhament quotidian en seisèna. Aquesta disposicion blocava los ensenhaments opcionals coma l’occitan en classa de 6èna al pretèxt que se podiá pas far mai de 6h d’ensenhament per jorn.

Pel demai, los recors foguèron regetats. Vertat es que d’una demandas dels requerents èran pas necessàrias que lo govèrn aviá assoplidas sas posicions sus l’ensenhament de las lengas regionalas per d’arrestats e circulàrias (la darrièra en abril de 2016). Mas tal coma o precisa lo comunicat de Los Pespresats : aquò règla pas encara d’unes problèmas, notadament las disparitats de tractament e de mejans entre las lengas regionalas.

Olivier Noblecourt ça que la anoncièt mantunas causas :La Federacion dels Ensenhaires de Lenga e de Cultura d’Òc per sa part, menèt un trabalh de fons de manièra empirica sul terrenh. Diferents constats e autres estudis aprigondits de tèxtes que discutèt puèi al cabinet de Najat Vallaud-Belkacem. L’interlocutor es Olivier Noblecourt, director adjonch del cabinet. I aguèt mantuns acamps e un cèrt ambient d’escota doblat d’un lagui de far avançar d’unas causas sembla prevaler. Lo darrièr rescontre se faguèt tanben lo 1èr de junh, jorn de la decision del Conselh d’Estat. Dins son compte-rendut d’audiéncia, la FELCO punta la supression de l’occitan dins d’unes estaliments e la diminucion globala d’oras, amb de disparitats entre las acadèmias, entre los departaments d’una meteissa acadèmia e de còps que i a entre los establiments d’una meteissa acadèmia e d’un meteis departament ! L’abséncia de Conselh Academic de las Lengas Regionalas a Lemòtges, Clarmont d’Auvèrnhe e Grenòble fa que l’ensenhament de l’occitan es fòrça dificil dins aquestas acadèmias. Aquelas quitas acadèmias que signèron pas de convencion amb l’Estat sus l’ensenhament de las lengas regionalas… La diminucion del nombre de pòstes al CAPES occitan (de 15 per an debuta de 2000 a 4-5-6 d’ara endavant) aguèt tanben de consequéncias nefastas.

  1. Una circulàira novèla es a l’estudi per enquadrar las lengas regionalas
  2. Lo Ministèri prepausa un rendetz-vos de trabalh amb l’ofici Public de la Lenga Occitana e la FELCO aprèp lo 4 de julh

La FELCO compta manténer aquestes rendetz-vos regulars amb lo Ministèri per ensajar de reglar d’unas situacions d’aquí enlà.

Revirada d’un article de : Lo Benaset, p lo

……………………………………………………………………………………………………………..

Politica lingüistica dins los Pirenèus Atlantics : òc al Basc, non a l’Occitan !

Lo 18 de febrièr passat, se parlava de las lengas regionalas al Conselh Departamental de Pau. La deliberacion que ne sortís met en davant una vertadièra politica lingüistica pel basc, amb d’objectius clars. Pel bearnés/gascon/occitan (òc, 3 denominacions, òm es pas jamai tròp prudent), es una tota autra vision. Pas pus question de politica lingüistica mas la collectivitat territoriala met l’accent sus « lo patrimòni festiu, gastronomic, esportiu e artistic ». Del còp, d’unas associacions e organismes qu’òbran per la lenga e sa transmission veson sa subvencion caire considerablament… Quand es pas tot simplament suprimida ! D’aquí las accions menadas davant lo Conselh Departamental en fin de setmana passada… E, probable, encara pro lèu se res evoluís pas !

Diminucion drastica pels actors e organismes occitans  principals

Dimècres passat, lo collectiu, le collectif « Toca-i Se Gausas » se constituèt fàcia a las crentas e menaças que pesan sus la politica lingüistica occitana.  Dijòus, menèron una accion davant lo Conselh Departamental, reiterada divendres matin. Fin finala lo budgèt es estat votat divendres. Se l’envolopa globala demòra a pauc prèp parièra (935 000 €), la reparticion revèla de marridas suspresas. Pas de publicacion oficiala de la part del Conselh Departamental, mas d’orientacions significadas al diferents actors. Nos procurèrem las chifras que, un còp de mai, son pas definitius :

  • Le CAP’OC vei una casuda de 26% (-25 000 €),
  • Collectif Ça’i : -25.000 € (subvencion suprimida !)
  • CAP’Òc : -25.000 €
  • Calandreta : -21 000 €
  • Ràdio País : -12.000€
  • CFPÒC : -6.700€
  • InÒc : -6.000€
  • Lo Congrès : -5.000€
  • Letras d’Òc : -3.000€
  • Hart Brut : -2.000€
  • FIMÒC : -1500€
  • ÒcBi : -1.400€

Vaquí per las casudas. Res bolega pas pel Carnaval Bearnés.

Per la pujadas :

  • Accents du Sud : +10.000€
  • Institut Béarnais Gascon : +10.000€
  • La Voix du Béarn : +6.500€
  • Ostau Bearnés : +4.000€
  • Conta’m : +500€

13315609_10208298377008977_2240050767865402596_n

Diferéncia de tractament entre basc e occitan.

Cal precisar que lo departament dels Pirenèus Atlantics es aqueste que, fins ara, metiá mai de mejans per sas lengas regionalas, en tot cas costat occitan. Lo budgèt frega los 1 million d’euros (935 000 €). Dempuèi 2005, aquesta politica lingüistica es l’objècte d’un programa sonat iniciativa sovent envejat pels autres departaments occitans e que se calca sus çò que se fasiá pel basc. Mas aquí lo problèma de la guèrra entre Bearnistas e occitans e las majoritats successivas an de compausar amb eles, en pesar de còps d’un costat, de còps de l’autre. Lo « Delegat a la Cultura, al Patrimòni e a las lengas bearnesa, gascona e occitana » (re sic!) es Jacques Pédehontaa. Aparentament lo conse de Laàs es mai pròche dels Bearnistas e sa vision de l’occitan va mai cap al folklòr, las fèstas localas e tot çò qu’es evenimencial puslèu que cap a una vertadièra politica de transmission. Mai concors de garbura que Institut Occitan. Çò qu’es pas lo cas, encara un còp, de la lenga basca que dispausa d’objectius clars e precises, amb un budgèt a l’entorn de 955 000 € per l’Ofici Public per la lenga Basca e l’Institut cultural Basc que redistribuisson a las associacions. Per contre, pas de subvencion votada pel moment cap a l’Ofici Public de la Lenga Occitana…

Bearn deu contunhar d’èsser aquesta tèrra pionièra e innovanta dins la transmission e la socializacion de sa lenga

Es çò qu’escriguèron Charline Claveau-Abbadie (presidenta de l’OPLO e conselhièra regionala PS) e Marc Oxibar (conselhièr regional Les Républicains) dins una tribuna co-signada dins Sud-Ouest. Apèlan Jean-Jacques Lasserre a tornar veire sos arbitratges, el qu’aviá lançada la primièra convencion IniciativaLo collectiu « Toca-i Se Gausas » s’acamparà deman dimècres a l’Ostau Bearnés pour decidir d’accions que seràn menadas per ganhar.

Revirada de l’article de Lo Benaset

Photo du Collectif

Fòto del collectiu.